Ayağın Orta Bölüm Problemleri

Metatars Kırıkları

Ayakta metatars kırıkları (tarak kemiği kırıkları) ayağın üzerine yukardan yük binmesi veya ani burkulmalar sonucunda oluşur. Bu yazıda özellikle 5.metatars kırığı ( jones kırığı) üzerinde durulacaktır. 5.metatars kırıkları ayak bileği burkulmaları sonrasında en sık rastlanan tarak kemiği kırıklarıdır. Özellikle profesyonel sporcularda önem kazanır. Bu kırıklarda kırığın tipine göre cerrahi tedavi ihtiyacı söz konusu olabilir.

Basit deplase olmayan (kaynamış ) tiplerinde dahi 6-8 haftalık bir iyileşme dönemi ihtiyacı söz konusudur. Deplase kaynama güçlüğü olan bölge kırıklarında cerrahi yöntem ile tedavi yapılır. Ameliyat sonrasında ilk 4 hafta üstüne yük vermeden ikinci 4. hafta üstüne yük vererek yapılan fizik tedavilerle 8 haftalık bir iyileşme sürecinden geçilecektir.

Ayagin Orta bolum Problemleri 300x200 - Ayağın Orta Bölüm Problemleri

Ayagin-Orta-bolum-Problemleri.

Lisfrank Kırıklı Çıkığı

Lisfrank eklemi tarak kemikleri ile ayağın orta bölümünü birleştiren bağlarla korunan bir eklemdir. Yürüyüş esnasında ayağın yaylanma fonksiyonuna katkıda bulunur. Ayağın üzerine gelen direk travmalarda bu eklemde bağ hasarı, ya da bağ hasarına eşlik eden kemik kırıkları oluşabilir.Bunun sonucunda ayak orta bölümündeki küçük eklemlerde yer değiştirmeler meydana gelir ve ayakdeforme olur.

Tedavisi:

Lisfrank kırıklı çıkığının tedavisi cerrahidir.Yapılan ameliyatla tüm eklemlerin doğru pozisyona getirilerek ayağın fonksiyonel çalışmasının normal olarak devam etmesi sağlanmaya çalışılır. Düzeneğin eski haline dönüştüremediği vakalarda ayak orta bölümünde deformasyon, ayakkabı giyme güçlüğü, yürüyüş mesafesinde azalma gibi sorunlarla karşılaşılır.

Düz Tabanlık ve İçe Basma

Ayağın görevlerinden birisi de vücudun yük taşıma yeteneğine yardımcı olmaktır . Ayak, her yere basma hareketi esnasında topuktan ayağın ön bölümüne doğru bir esneme hareketi yaparak vücudun yaylanma mekanizmasına yardımcı olur. Bu yaylanma hareketini sağlayan en önemli bölge, ayağın iç yanında bulunan iç kavis (ark) tır. Bu iç kavisin olmayışına düz tabanlık denir.Bu hastalarda topuktan öne doğru aktarılması gereken yük aktarılamadığı için çeşitli sorunlar oluşur.

Düz tabanlık problemi tarif edilirken 2 ana tablo vardır.

  • Birinci tablo esnek (FLEXİBLE) düz tabanlıktır. Genellikle çocukluk çağında tanısı konulur.Bu tabloda hastanın ayağı yere temas etmediği zaman ayak iç kavisin var olduğu, ancak bu kavisin yere basma ile ortadan kaybolduğu görülür.
  • İkinci tablo sert (RİGİD) düz tabanlıktır . Bu tabloda hastanın ayağı gerek yere basma esnasında gerekse yere temas etmediği zaman iç kavisinin olmadığı görülür.

Düz tabanlığa eşlik eden en sık bulgu içe basmadır. Ayağın yük taşıma yeteneğinin bozulması ayakyapısında iç tarafa yük binmesine ve bu sebeple ayakta içe basma sorunun oluşmasına yol açar. Ayrıca beraber görülen diğer bulgular yürüme ile artan ağrı,akşam saatlerinde oluşan kaval kemiği ağrısı, var olan bel problemlerinin tetiklenmesi, erken yorulma, spor performansında azalmadır.

  • Ayaklarınız çabuk yoruluyorsa veya uzun süre ayakta kalmakla ağrı gelişiyorsa,
  • Topuk etrafında ağrı gelişiyor,
  • Ayaklarınızdaki ağrı spor yeteneğinizi azaltıyorsa lütfen hekiminize başvurun.

Tedavi seçenekleri

Ağrısız düz tabanlıkta tedavi ihtiyacı söz konusu değildir. Ağrılı olanlarda

  • Ayakkabı değiştirme (ayakkabı modifikasyonu),
  • Ayak kavsini destekleyen tabanlık veya ortez kullanımı
  • Ağrıyı hafifleten antiinflamatuar ilaçlar kullanımı,
  • Ağrıyı azaltmak için eklem içersine kortikosteroid enjekte etmek,
  • İstirahat ve buz,
  • Fizik tedavi seçenekleri vardır.

Bazı vakalarda, problemi düzeltmek için cerrahi gerekebilir. Cerrahi yöntemler; ağrıyı hafifletmede ve kemik dizilimini geliştirmede yardımcı olabilir. Ortopedistiniz, ameliyatın tipi hakkında aşağıdaki durumları tartışacaktır.

  • Artrodez veya ayak ve ayak bileğindeki, bir veya daha fazla kemiğin, beraber kaynaştırılması (füzyon),
  • Osteotomi veya kemiğin, doğru olarak dizilmesi için, kesme ve yeniden biçimlendirme,
  • Eksizyon veya kemiğin veya kemik çıkıntısının çıkartılması
  • Sinovektomi veya tendonu kaplayan kılıfın temizlenmesi,
  • Tendon transferi veya bir parça tendon kullanarak, bir başka tendonu uzatmak veya yerini değiştirmek.

Konu ile ilgili videolar

Edinsel (sonradan kazanılmış) Düz Tabanlık

Ayak kavisi ayağın taşıdığı yükü yaylanarak vücuttan uzaklaştıran anatomik bir yapıdır. Bu yapı kemik ve yumuşak dokulardan oluşur. Yumuşak doku olarak isimlendirdiğimiz tibialis posterior tendonu kemik yapının kavis şeklinde durmasını sağlar. Çocukluk döneminde herhangi bir basma problemi olmayan ancak yaş ilerledikçe (özellikle 60 yaşın sonrasında) düz tabanlık gelişen kişilerde tibialis posterior tendonu yetersizliği söz konusudur.

Tibialis posterior tendon yetersizliği yaşın ilerlemesi ile beraber tendon kalitesinin ve gücünün azalması ile ortaya çıkar. Bu hastalarda tablo yavaş yavaş oluşur, hastanın şikayetleri yıllar içerisinde giderek artar. Ancak romatoid artiti olan hastalarda, diabetiklerde bu tendon hastalığın verdiği zararla işlevsiz hale gelebilir. Bu grup hastada ise tablo akut (ani) olarak gelişir ve hızlı bir şekilde (haftalar- aylar) ilerler.

Hastalar önce ayak iç kavisinin kaybolduğunu farkına varır, daha sonra yürüme mesafelerinde azalma meydana gelir. İlerleyen zamanla ayakta ağrı, şişme, çeşitli kemik deformiteleri, ayak bileğinde ağrı gibi sorunlar tabloya eklenir.

Hastalığın tedavisinde erken dönemlerde ayakkabı modfikasyonu, özel tabanlık, koruyucu bileklikler kullanılabilir. Fizik tedavi ve rehabilitasyon programları tedaviye eklenebilir. İlerlemiş evrelerde çeşitli cerrahi yöntemlerle ayak anotomisinin düzeltilmesi prensibiyle ameliyatlar hastalara önerilmektedir.